Vandaag in het duin #43: Op zoek naar de stengelloze sleutelbloem

Elke maand hebben we het over een dier of plant die je op dat moment in de duinen kunt spotten. Deze maand in de rubriek 'Vandaag in het Duin’ gaan we op zoek naar de stengelloze sleutelbloem

De stengelloze sleutelbloem (Primula vulgaris) is een vroege bloeier die omstreeks maart – april bloeit. De afzonderlijke bloemen staan op 5 tot 12 cm lange stelen waardoor het lijkt of de bloemen rechtstreeks uit het rozet ontspringen.

De stengelloze sleutelbloem is één van de drie soorten sleutelbloemen die ons land rijk is. De Latijnse naam duidt op de vroege bloei: primula, de eerste bloeier (Latijn: primus) en vulgaris betekent: gewoon. Naast de stengelloze sleutelbloem komen de gulden- en de slanke sleutelbloem in ons land voor. Voor alle drie de soorten ligt het zwaartepunt in het oostelijk en zuidoosten deel van ons land maar de stengelloze sleutelbloem is ook langs de binnenduinrand te vinden. Voor een deel betreft het planten die in het verleden op landgoederen zijn aangeplant en met andere vroegbloeiende soorten deel uitmaken van de daar aanwezige stinzenflora. Op een deel van de groeiplaatsen zijn de planten mogelijk inheems. Al in de 17e eeuw worden in het wild groeiende planten gemeld in het gebied tussen Haarlem en ’s-Gravenhage.

Na de bloei buigen de uitgebloeide bloemen naar de grond om mieren te verleiden met de zaden aan de loop te gaan. De zaden bevatten namelijk een mierenbroodje, een oliehoudend aanhangsel waar mieren verzot op zijn. Op deze manier kunnen de zaden over enkele tientallen meters worden versleept.

Tegenwoordig zijn er veel kweekvormen van stengelloze sleutelbloem in cultuur met rode, roze, blauwe witte en soms met gevulde bloemen. Deze worden soms verwilderd aangetroffen.